TAVUK VEBASINDAN (AI) ARİ ÜLKE STATÜSÜ
H.Haluk AŞKAROĞLU
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma
ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tavuk Vebası (Avian Influenza) sunumunda şu konulara
değindi:
TAVUK VEBASINDAN (AI) ARİ ÜLKE
STATÜSÜ
Son 3 Yılda AI hastalığının görülmemiş
olması.
AI'ye karşı aşılı ya da aşısız,
kontrol önlemlerinin alındığı ülkeler için bu periyot son etkilenen hayvanın
kesiminden sonraki 6 aydır.
TAVUK VEBASI (AI) İLE ENFEKTE BÖLGE
En son vakanın bildirilmesinden ve
kontrol önlemleri ile dezenfeksiyon uygulamalarının yerine getirilmesinden
sonra en az 21 gün geçmiş olması,
Eğer kontrol önlemleri
uygulanmamışsa en son hastalanan hayvanın ölümü ya da klinik olarak
iyileşmesinden sonra 6 ay geçmiş olduğu kabul edilen bölgedir.
AI'den ari ülkelerin Veteriner
İdareleri AI ile infekte ülkelerden direk veya indirek olarak aşağıdaki
ürünlerin ithalatını veya kendi toprakları üzerinden transit geçişini
yasaklayabilirler.
Evcil ve yabani kanatlılar;
1 günlük kanatlılar;
Damızlık yumurtalar;
Evcil ve yabani kanatlılara ait
semen;
Evcil ve yabani kanatlıların taze
etleri;
AI virusunun tam olarak imha
edilmesini sağlayacak şekilde işlenmemiş olan evcil ve yabani kanatlıların et
ürünleri;
Hayvan yemi ya da endüstriyel
kullanım için ayrılmış olan hayvansal orijinli
(kanatlı) ürünler
AI'den ari ülkelerden ithalat
yapılırken Veteriner İdareleri evcil kanatlı hayvanlar için aşağıda belirtilen
maddeleri teyit eden uluslararası
hayvan sağlık sertifikasını talep etmelidir.
Sevk gününde AI’ye ait hiçbir
klinik belirti göstermemelidirler;
Kuluçkadan çıktıkları günden
itibaren ya da en azından son 21 gün boyunca AI'den ari bir ülkede
bulundurulmalıdırlar;
AI'ye karşı aşılanmamış
olmalıdırlar;
AI ile infekte ülkelerden ithalat
yapılırken Veteriner İdareleri evcil kanatlı hayvanlar için aşağıda belirtilen
maddeleri teyit eden uluslararası hayvan sağlık sertifikasını talep etmelidir.
Sevk gününde AI'ye ait hiçbir
klinik belirti göstermemelidirler;
Veteriner Otoriteler tarafından
düzenli bir şekilde kontrol edilen bir kuruluştan gelmelidirler;
AI'den ari bir kuruluştan
gelmelidirler ve AI ile infekte bir bölgede tutulmamalıdırlar; veya
Kuluçkadan çıktıktan sonra ya da
sevk tarihinden en az 21 gün öncesine kadar bir karantina istasyonunda
tutulmalıdırlar ve AI için bir teşhis testine tabi tutulmalı ve sonuçlar
negatif olmalıdır.
AI'ye karşı aşılanmamış
olmalıdırlar;
BAKANLIĞIMIZCA YAPILAN ÇALIŞMALAR
Hayvan Sağlığı ve Zabıtası
Yönetmeliğinin 116. Maddesinde değişiklik yapıldı.(2001)
“Tavuk Vebası Hastalığına Karşı
Korunma ve Mücadele Talimatnamesi” hazırlandı.(2001)
Kanatlı veri tabanı
güncelleştirildi(2002)
2002 yılında “Tavuk Vebası
Hastalığı Tarama ve İzleme Programı” uygulamaya konuldu.
İthalat kısıtlamaları ve
kontrolleri yapılmakta
Laboratuvar teşhis alt yapıları
güçlendirildi
Referans laboratuvar belirlendi
(Bornova)
Tiplendirme ve patojenite
testlerinin yapılabilmesi için çalışmalara başlandı
“Tavuk Vebası Acil Eylem Plan
Taslağı” hazırlanarak AB’ne gönderildi.
(2002 )
AB Twinning projesi kapsamında yeni
Acil Eylem Planı Taslağı hazırlanmakta.
AB ne tam uyumlu yeni bir
yönetmelik taslağı hazırlandı.(2004)
Üreticileri yönelik bilgi notu
hazırlandı, web sitesine konuldu ve illere gönderildi (2003)
Kanatlı işletmelerinin
koordinatları belirlenmekte (2004)
Solunum sistemi hastalıklarından
şüpheli materyaller AI yönünden taranmakta
Sektör, üniversite ve ilgililerle
değişik tarihlerde toplantılar yapıldı,
Hastalık çıkışı ile ilgili tatbikat
planlama toplantısı yapıldı (2005)
Yeni Yönetmelik Taslağındaki
Farklar
Sadece yüksek patojenite AI’yı kapsamakta.
Şüpheli işletmedeki yumurtaların
doğrudan yumurta ürünleri imalatı için onaylanmış bir tesise gönde-rilmesi
durumunda yapılması gereken işlemleri içermekte,
Bulaşık olan hayvan yemi ve
gübrelerin imha edilmesine ilaveten uygun ısıl işleme tabi tutulmasını
kapsamakta.
Kordon süreleri yeniden belirlendi
(Koruma bölgesinde 21 gün, gözetim bölgesinde 30 gün)
Acil aşılama ile ilgili kriterler
belirlendi,
Acil Eylem Planları ile ilgili
kriterler belirlendi.
Tazminat????
Enstitülerimizin Yapmış Olduğu
Testler
Bornova;Etken İzolasyonu, AGP, HI,
ELİSA
Etlik; Etken İzolasyonu, AGP, HI,
ELİSA
Pendik; Etken izolasyonu, AGP, HI,
ELİSA
Adana; HI, AGP
Elazığ; AGP, HI
Erzurum; AGP ve ELİSA
Konya;HI, ELİSA
Samsun; AGP, HI ve ELİSA
Tavuk Vebası Hastalığı Tarama ve
İzleme Programı(2002)
15 Kasım - 20 Aralık 2002
tarihlerinde uygulandı,
7879 kanatlı işletmesinden rastgele
örnekleme ile 320 işletme belirlendi,
Toplam 18.669 serum toplandı ve
test edildi,
Bölge Enstitüleri test sonuçlarını
değerlendirme için Manisa Tav.Has.Araş.ve Aşı Üre. Ens.Müd. gönderdi.
Yapılan değerlendirme sonucunda
tavuk vebası etkenine rastlanılmamıştır
2004 yılında da Yabani Kuşlar ve Su
Kuşlarında AI Virusunun Varlığının Araştırılması çalışması yapılacaktı,
yapılamadı.
İthalat Kontrolleri
Hastalık görülen ülkelerden
Canlı kümes hayvanları,
Etleri,
Yumurtaları
Diğer ürünlerine ithalat
kısıtlaması getirilmektedir.
İthal edilen kanatlılardan
gümrüklerde numuneler alınıp, avian
ınfluenza yönünden tarama yapılmakta
İlgili Bakanlıklar AI hastalığı
risk grubunda bulunan ürünlerin ülkeye giriş ve hareketlerinde görev alanlarına
giren konularda gerekli hassasiyeti göstermesi için bilgilendirildi
AI İthalat Kısıtlaması Devam Eden
Ülkeler
Çin: 29.12.1997
Honduras: 14. 5. 2001
Şili: 19. 6. 2002
G.Kore: 23.12.2003
Vietnam: 13.01.2004
Tayland: 26.01.2004
Kamboçya: 30.01.2004
Hong-Kong: 30.01.2004
Laos: 30.01.2004
Pakistan: 30.01.2004
Endonezya: 09.02.2004
G.Afrika Cum.: 12.08.2004
Malezya: 26.08.2004
ACİL EYLEM PLANLARI
1-Yasal Dayanak
2-Mali Tedbirler,
3-Komuta Zinciri,
4-Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi,
5-Yerel Seviyede Kontrol,
6-Kanatlı Hastalıkları Uzman Grubu,
7-İnsan Kaynakları(Personel),
8-Yürürlükteki Yönergeler,
9-Teşhis Laboratuvarları,
10-Acil Aşılama,
11-Eğitim Programı,
12-Yayım/Kamuoyu Dikkatini Çekme
Problemler ve Çözüm Önerileri
Uygun bir veterinerlik yönetim
yapılanmasının temini
Bütçe
Yeterli bütçe desteği
Salgın Hastalıklar Mücadele Fonu
Oluşturulması
Yasal Alt Yapı( Tazminatlı
hastalıklar listesine dahil edilmesi)
Sektör, Bakanlık ve Üniversite
işbirliğinin arttırılması
Eğitim ve bilgilendirme.
Komşu ülkelerle işbirliği.